فارسی | English
خانه |
پايان نامه هاي شهري |
مقالات شهري |
جستجو در مقالات و پايان نامه ها |
مفاهيم |
درباره مدیریت شهری |
قانون |
اخبار |
معرفی کتاب |
نظرات |
خدمات |
ثبت نام |
کلانشهر:منطقه کلانشهری:مادرشهر:مگاسیتی:منظومه شهری ۱۳۹۰/۱/۷
کلانشهر,متروپوليس,مادرشهر,مگاسیتی,منظومه شهری,منطقه شهری,مجموعه شهری,موتور محرک شهر,منطقه شهري اصطلاح كلان شهر در ادبيات رايج شهري در ايران معادل اصطلاح متروپوليس تركيبي از دو واژه Metr (مادر ) و Polis ( شهر ) يا بعبارتي مادر شهر است . منظور از آن مجموعه اي سكونتي است داراي حداقل يك ميليون نفر

به نام خدا


موقعيت شما  : سايت مرجع مديريت شهري >> مفاهيم >> کلانشهر:منطقه کلانشهري

 

لينک پيشنهادي:

                        مفاهيم >> شهر:شهرجديد

 

اصطلاح كلان شهر در ادبيات رايج شهري در ايران معادل اصطلاح متروپوليس تركيبي از دو واژه Metr (مادر ) و Polis ( شهر ) يا بعبارتي مادر شهر است . منظور از آن مجموعه اي سكونتي است داراي حداقل يك ميليون نفر جمعيت واجد مركزيتي اقتصادي - سياسي كه در مقياس ناحيه اي يا ملي از موقعيتي مركزي برخوردار بوده و همزمان در جايگاه نخست كنترل اقتصادي ناحيه پيراموني خود با جمعيت تقريبي 5 ميليون نفر قرار داشته باشد . تركيب بيش از يك مركز مادر شهري با حومه ها و شهرك هاي متعدد اطراف آنها در يك ناحيه وسيع با جمعيتي در حدود ده ميليون نفر يا بيشتر ، يك ناحيه كلان شهري را تشكيل مي دهد.

مگا سيتي يا شهر ميليوني اصطلاح ديگري است كه تركيبي از دو واژه Mega ( ميليون ) و city ( شهر) و در مجموع شهر ميليوني است . اما در اشكال مدرن خود، اين شهرهاي ميليوني يا نواحي كلان شهري شهرهايي با پيش بيني جمعيتي 10 ميليون نفري تعريف شده اند .

مانند بسياري از آستانه هاي جمعيتي – آماري به كاربرده شده در علوم اجتماعي ، به نظر مي رسد اين معيار نيز منطق كاملا مشخصي براي حداقل هاي جمعيتي نداشته باشد . مبناي نظري مشخصي وجود ندارد كه بتواند تفاوت هاي كيفي موجود در يك شهر يك ميليون نفري 5 ميليون نفري و 10ميليون نفري را با شهرهاي زير يك ميليون نفرجمعيت مقايسه كند .

اصطلاحات ديگري همچون فرا شهر super city، ابرشهر giant city ، منظومه شهري conurbation ، ابر مادر شهر megalopolis ، شهر جهاني world city و ديگر اصطلاحات در كنار وبعضا مترادف megacity بكار گرفته شده است كه متاسفانه از اجماع بسيار ضعيفي در ميان متخصصان شهري در تعاريف برخوردار است . megacity يكي ازاصطلاحي است كه در ميان اصطلاحات شهري رايج در چند دهه اخير بيش از همه مورد توجه قرار گرفته است . با وجودي كه بر مبناي بيانيه سمينار سازمان ملل متحد در خصوص شهرهاي ميليوني تعريف كاملا مشخصي در مورد آنها وجود ندارد ، اما مي توان بر عوامل موثر بر آنها چون :

1. تعداد جمعيت ؛

2. توان و جايگاه اقتصادي؛

3. اندازه فيزيكي؛

و 4. تراكم شهر در تعريف تاكيد نمود .

چگونه مي توان تمايزات شهرهايي با بيش از يك ميليون نفر جمعيت يا بيشتر را از شهرهاي كم جمعيت تر مشخص نمود ؟ از ديد ريچاردسن (1973) استخراج اصولي كه بتوانند اثرات اندازه را از ساير متغيرها تفكيك نمايند كار بسيار دشواري است . نتايج نسبتا محدودي از تلاش هاي انجام شده در بررسي رابطه ميان اندازه ، مزايا و آسيب شناسي رشد شهري ، در قالب نتايج منطقي به دست آمده است . مطالعات انجام شده در اين خصوص به روابط روشني ميان اندازه و هر متغير مستقل رفاه يا سختي زندگي دست نيافته است . براي نمونه ، در حالي كه بسياري از شهرهاي بسيار بزرگ را مي توان با اندازه و ميزان جرائم آن شناسايي نمود ( چون لس آنجلس ، نيويورك ، ريو ) ، بسياري از شهرهاي بزرگ ديگر نيز وجود دارند ( چون توكيو و شانگهاي ) كه با وجود جمعيت زياد، فاقد سطوح بالايي از جرائم اند. از سوي ديگر رابطه روشني ميان اندازه شهرها در يك كشور و كيفيت زندگي در آنها نيز به دست نيامده است .

در بررسي مشكلات شهري بايد اذعان داشت كه كلانشهرها در سه حوزه با مشكل روبرو هستند.

حوزه اول ، حوزه اداري و مديريتي است . به لحاظ حكمروايي شهري ، دمكراسي شهري و محلي .

حوزه دوم ، حوزه مديريت و اداره محله اي كه با رشد و گسترش شهرها با مشكلات انسجام و يكپارچگي و هويت شهري مواجه است.

و حوزه سوم ، حوزه برابري و عدالت اجتماعي است كه به لحاظ فاصله ميان فقر و ثروت ، دسترسي به فرصت هاي برابر اقتصادي – اجتماعي در شهرهاي بزرگ با مشكلات بيشتري روبرو است.

ترديدي نيست كه كلانشهرها به عنوان موتورهاي محركه بسيار با اهميتي براي رشد محسوب مي گردند و در عين حال ترديدي وجود ندارد كه در جريان توسعه سريع شهري آهنگ رشد رفاه از آهنگ رشد اقتصادي كند تر است . به عقيده پرودوم شهر هاي بزرگ ، خصوصا كلانشهرها ، موتور رشد و توسعه اقتصادي اند .

اما اين كارايي مشروط به مديريت مناسب و كاراي سيستم حمل و نقل آن است . به بيان ويتون و شيشيد و بهره برداري از توان و ظرفيت كلانشهرها در توسعه اقتصادي در كشورهاي درحال توسعه ، منوط به توجه به اندازه هاي بهينه كلانشهري در اين كشورهاست . اين كشورها بايد شهرهايي ميليوني ، با جمعيتي بيش از 20 ميليون نفر و سرانه توليد ناخالص داخلي در حدود 2000 دلار داشته باشند .

به بيان لوئيس ، ترنر و ديگران سطح بالاي هزينه هاي زندگي در كلانشهرها ، به خودي خود حكايت از وجود وضعيت مناسب تر درآمدي در آنها نسبت به ساير مناطق كشور است . شهرهاي بزرگ بدليل برخورداري از بهره وري بالاتر و نيروي كار بيشتر در مقايسه با نواحي شهري كوچك تر ، سهم بيشتري در تامين بودجه و ثروت ملي دارند . نگرش سنتي كه اندازه بهينه شهر را با هزينه و مزاياي شهري مرتبط مي داند ، فاقد توجه لازم به متغير مديريت شهري است . تغيير منحني هزينه و فايده توسط مديريت شهري به تغيير اندازه شهر مي انجامد .

سه عامل بر اين تغيير موثر است :

1. اندازه شهر؛

2. گستردگي و پراكندگي شهر؛

3. سرعت يا كارايي سيستم حمل و نقل ؛

افزايش ميانگين سرعت حركت در شهر به افزايش بهره وري فعاليت در شهر منجر مي شود . كلانشهرها مراكز فرصت ها و رشد بالقوه اند. امكان به فعل درآوردن اين بالقوگي براي مديريت هاي شهري وجود دارد .

سياست هاي اتخاذ شده از سوي مديريت هاي شهري در زمينه توسعه و تسهيل خدمات شهري مي تواند به تسريع و تشديد اين فرايند كمك نمايد. كارول كلانشهرها را زمينه مناسب براي اشاعه نوآوري ها و ابداعاتي مي داند كه به شهرهاي كوچك تسري مي يابند.


مقالات موجود در سايت مرجع مديريت شهري :


تحول در مفهوم نقش و ساختار کلانشهرها


نويسنده : جواد مهدی زاده

انتشار يافته در مجله مديريت شهری شماره 17 بهار 1383 از صفحه 18 تا 31

حجم فايل زيپ شده 1.04 مگابايت

با توجه به عدم وضوع مفاهيم مربوط به کلانشهر در ادبيات موضوعه ايم مقاله ابتدا با دسته بندی انواع تعاريف موجود به ارائه نمونه شفافی از معانی کلانشهر ,ابرشهر و منظومه شهری پرداخته و سپس با توجه به تغييرات گسترده ای که در موضوع کلانشهرها و حرکت به سمت ايجاد منطقه کلانشهری رخ داده است اين موضوع را از سه زاويه اقتصادی - اجتماعی,تحولات فضايي ساختاری و تحولات برنامه ريزی مديريتی نموده و در نهايت به مقايسه کلانشهر متمرکز با شهر- منطقه از منطقه نظر کارکرد اصلی,ساختار فضايي و برنامه ريزی و مديريت پرداخته است.با تشکر از مرکز تحقيقات کامپيوتری علوم انسانی


مروری بر ديدگاه های نظری مديريت کلانشهری با تاکيد به کلانشهر تهران


نويسندگان : مظفر صرافی و فضيلت تورانيان

انتشار يافته در مديريت شهری شماره 17 بهار 1383 از صفحه 6 تا 17

حجم فايل زيپ 850 کيلوبايت

در اين مقاله مبانی نظری مديريت کلانشهری به صورت سير تاريخی مورد بررسی قرار گرفته است.مکاتب اصلاح طلب اوليه - اصلاح طلب کلاسيک-انتخاب عمومی و اصلاح طلب نو چه بوده اند؟ چه بنيان نظری را داشته اند؟ و برای خود چه الگوی پيشنهادی را داشته اند و مولفه های مديريتی و مشخصه های مديريتی آنها چه خصوصياتی را داشته است ؟. مطالعه اين مقاله سير تحولات مديريت کلانشهری  از اوايل قرن بيستم تا کنون را به صورت کاملی قابل درک و بررسی می نمايد.با تشکر از مرکز تحقيقات کامپيوتری علوم انسانی


شناخت و تحليل نظام موجود مديريت مجموعه های شهری کشور


اين مقاله نگاهی کامل از مجموعه شهری را به صورت معرفی اجمالی مجموعه های شهری ايران انجام داده و با بررسی عوامل تاثيرگذار سياسی ,اجتماعی و مديريتی کشور بر شکل و محتوای مديريت مجموعه شهری پرداخته و جايگاه مجموعه های شهری در نظام مديريت ملی , منطقه ای و شهری در ايران را مورد بررسی قرار داده و به بررسی و تحليل تشکيلات و روابط بين سازمانی عناصر و نهادهای موثر بر مديريت مجموعه شهری پرداخته و قوانين و مقررات مربوط به مديريت مجموعه های شهری و موثر بر آنها در کشور را متذکر شده و نهايتا در جمع بندی به نقص ها و خلاء های عمده اين مسئله اشاره نموده است .
نويسندگان : دکتر علی عسگری و دکتر غلامرضا کاظميان
انتشاريافته در : فصلنامه مديريت شهری شماره 18 پاييز 1385
حجم فايل 15 مگابايت



طرح مجموعه شهری اصفهان


در اين مقاله توضيحاتی در مورد مراحل تهيه اين نوع طرح ها ارائه داده شده و اصول و اهداف پايه در برنامه ريزی فضايي مجموعه شهری و سپس به برجسته سازی ويژگی های عمده ناحيه اصفهان پرداخته و با ارائه تحليل و استنتاج و اهداف وسياست های کلی با ارائه پيشنهادات و ساختارهای فضايي پيشنهادی می پردازد .
در اين مقاله محدوده مجموعه شهری اصفهان به اين صورت مورد بررسی قرار داده است :
1- سطح بندی توسعه فضايي- اقتصادی
2- ترسيم خطوط هم پتانسيل
3-الگوی پراکنس و استقرار نقاط شهری
اين مقاله در فصلنامه شهرسازی و معماری آبادی شماره 89 سال 1383 با موضوع کلانشهر ها در صفحه 18 توسط معونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن وشهرسازی - مهندسين مشاور نقش جهان پارس انتشار يافته و حجم فايل زيپ شده 682 کيلوبايت می باشد - برای مطالعه طرح های زنجيره شهری ديگر شهرهای ايران اين فصلنامه را تهيه نماييد


بازنگری طرح تفصیلی شیراز


نویسندگان مقاله قهرمان صمیمی و مسعود خلیفه سلطانی کارشناس ارشد شهرسازی
در اين مقاله به معرفی فرآيند جدیدی که در تدوین طرح تفصیلی شهر شیراز در طول دوره 4 شهردار و 3 شورای شهر و 4 معاون شهرسازی انجام شده پرداخته و سختی ها و مشکلات اجرایی مربوط به مرحله تهیه و تدوین طرح را به نمایش گذاشته اند. در ادامه به شکافتن بیانیه راهبردی توسعه شهر شیراز پرداخته شده است .
انتشار يافته در مجموعه مقالات توسعه شهری جامعه مهندسان - 1387 - حجم فایل 1.80 مگابایت - به صورت زیپ


شاخص ها و فرايند تعيين محدوده مجموعه شهری(نمونه موردی مشهد)


در اين مقاله سعی شده است که تجربيات مطالعات طرح ناحيه مشهد در زمينه تعيين محدوده مجموعه شهری مشهد ارائه شود. برای اين منظور ابتدا شاخص های تعيين محدوده تعريف و انتخاب شده است. سپس بر اساس آنها حوزه های عملکردی مختلف کلانشهر مشهد مورد سنجش برای دو زمان حال و آينده تعيين و معرفی شده است
انتشار يافته در ماهنامه مديريت شهری شماره 18 - نوشته شده توسط جواد مهديزاده - حجم فايل1.44 مگابايت


طرح مجموعه شهری مشهد-مرحله اول - ناحيه مشهد


در اين مقاله به بررسی مشخصات عمومی ناحيه مشهد و ديدگاه ها و وظايف طرح توسعه ناحيه مشهد و مسائل و مشکلات اصلی مربوط به ناحيه و توسعه عمران مشهد پرداخته شده و با ارائه الگوی عمومی توسعه عمران ناحيه مشهد به برجسته سازی عناصر و محورهای اصلی توسعه ناحيه مشهد پرداخته به ارائه چکيده از تلفيق مطاعات طرح ناحيه مشهد پرداخته است
اين مقاله در فصلنامه شهرسازی و معماری آبادی شماره 89 سال 1383 با موضوع کلانشهر ها در صفحه 24 توسط معاونت شهرسازی و معماری وزارت مسکن وشهرسازی - مهندسين مشاور فرنهاد انتشار يافته و حجم فايل زيپ شده 639 کيلوبايت می باشد - برای مطالعه طرح های زنجيره شهری ديگر شهرهای ايران اين فصلنامه را تهيه نماييد

 

حاكميت شهر – منطقه تهران: چالش ها و روندها


انتشاریافته در نشریه هنرهای زیبا - شماره 29 - صفحه 5 تا 16 - حجم فایل زیپ 615 کیلوبایت

 

نویسنده: دكترعباس احمد آخوندي ، دكتر ناصر برك پور ، حبيب الله طاهرخاني ، ميثم بصيرت ، گلزار زندي ، ايرج اسدي

 

اين مقاله به بررسي و تحليل ابعاد مختلف مفهوم تفرق سياسي به عنوان بزرگ ترين چالش فراروي نظام هاي اداره و حاكميت مناطق كلان شهري مي پردازد. ابعاد مختلف اين چالش در منطقه كلان شهري تهران در قالب مدلي سه وجهي شامل قلمروهاي حكومتي و مديريتي موجود در منطقه ، نهادها و سازمان هاي مختلف اثرگذار در اداره و حاكميت و نيز ابزارها و منابع پشتيبان اين نهادها موضوع بررسي قرار گرفته است. نتايج بررسي حاكي از وجود قلمروهاي متعدد حكومتي و مديريتي و افزايش روزافزون آن در منطقه كلان شهري تهران است كه در فقدان ساز و كارهاي هماهنگي و همكاري مانع از اتخاذ هرگونه تصميم سياستي يكپارچه براي منطقه كلان شهري تهران به عنوان يك كل ارگانيك است. علاوه بر اين به واسطه نظام برنامه ريزي متمركز و بخشي كشور ، نهادها و سازمان هاي متعددي در قالب شعبه هاي استاني و شهرستاني وزارتخانه ها و سازمان هاي ملي در سطح منطقه كلان شهري تهران فعال هستند، اما ساز و كار موثري براي ايجاد هماهنگي ، همكاري و همياري بين اين نهادها با قلمروهاي مديريتي (نهادهاي مديريت شهري موجود در منطقه كلان شهري ) و قلمروهاي حكومتي شهرستان و بخش ( فرمانداري ها و بخشداري ها ) وجود ندارد.


کارکردهاي اقتصادي شهرهاي جهاني : با تاکيد بر خدمات پيشرفته پشتيبان توليد- طرح انديشه اي براي کلان شهرهاي جهان سومي


نويسنده : عليرضا محمدي

انتشاريافته در اقتصاد شهر - شماره 7 - از صفحه 8 تا 25 - حجم فايل زيپ 853 کيلوبايت

اين مقاله فرايند جهاني شدن اقتصادي و رشد بخش خدمات پيشرفته در برخي از مناطق جهان را مرور کرده و سپس شهر جهاني و جهان شهر را تعريف مي نمايد. در ادامه با نگرش جغرافياي اقتصادي, شکل گيري و رشد کارکردهاي اقتصاد پيشرفته از جمله خدمات پيشرفته پشتيبان توليد را مورد بررسي قرار مي دهد و از تلاش مي نمايد تا جغرافياي خدمات مذکور و شاخص هاي موثر در مکان گزيني اين خدمات در برخي از شهرهاي جهاني را بررسي نموده و نتايج آن را ارائه نمايد. هدف اصلي اين مقاله معرفي ليستي از کارکردهاي پيشرفته اقتصادي در کلان شهرهاي جهاني بوده, که زمينه تفکر برنامه ريزان, مديران و سياستگذاران کلانشهرهاي جهان سوم را فراهم خواهد نمود.

 


 

نوشته شده توسط سعيد شفيعا

کليه حقوق مطالب اين بخش براي سايت مرجع مديريت شهري محفوظ مي باشد

استفاده با ذکر منبع مجاز مي باشد

 

      
سیستم پیامک رایگان
فراموشی رمز عبور
نام کاربر  
رمز عبور  
پشتيباني
Powered by Saeed Shafia